Amerikalılar aorta üçün jqut – bağ yaradıblar      MÜASIR EKSTRASENSLƏR YAXUD ORTA ƏSR CAHILLIYINI YAŞAYAN CƏMIYYƏT      BIHE2011 sərgisinin anonsu      Səhiyyə Nazirliyinin “Qaynar xətt” xidmətinə daxil olan müraciətlər barədə məlumat      Amerikalı alimlər əkiz uşaq analarının daha az xəstələndiklərini və uzunömürlü olduqlarını üzə çıxarıb.      Xərçəngi insan yaradıb?      Ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 88-ci ildönümüdür      Analar üçün ən pis ölkələr hansılardır?      Diabet xəstəliyi haqqında bir qədər tarixi məlumat       Qida rasionuna hansı miqdarda bal əlavə olunmalıdır ?      Mühit məni narkoman etdi       600 qramlıq körpələr Azərbaycan vətəndaşı ola biləcək      Tezliklə! \"Ana yurdum Azərbaycan\" mövzusunda fotomüsabiqəyə start veriləcək!      www.medexpert.az Milli İnternet Mükafatı uğrunda Müsabiqənin Nominantı seçilib!!!      Vərəm hər gün nə qədər insanın həyatına son qoyur?      Azərbaycanda hər 8 adamdan biri talassemiya daşıyıcısıdır      Azərbaycanda cəza çəkən qadın məhkumlar tibbi müayinədən keçirilib.      Bakıda daha bir üçəm doğuldu!      Televizora çox baxmaq ömrü qısaldır      Yoqurt dişlərə zərərlidir      Körpənin cinsi ananın çəkisindən asılıdır      Dünyaya vaxtından əvvəl göz açma autizmə səbəb ola bilər      Əsəblər hamiləliyin qarşısını alır       Xoşbəxt nikah insulta dərmandır      Piylənmənin əsas səbəblərindən biri müəyyən edilib      Təhlükəsiz yuxu 6-8 saat müddətini əhatə edir      Siqaretə aludədən vaksin xilas edəcək      Nikotin asıllığının inkişafının günahkarları genlərdir      Qızlar və oğlanlar hamiləlik zamanı müxtəlif inkişaf edirlər      Suşı yemək üçün yapon olmaq lazımdır     
saytda vebdə
İstifadəçi hesabı
 
Qeydiyyatdan keç
 
Bizim Ekspertlər
 
 
Kateqoriyanı seçin
 
 
 
SORĞU
 
Digər Sorğular
 
Vərəmi 2 saada təyin edən innovativ diaqnostik üsul  | 1244 dəfə oxunub

Ingiltərənin Yeni Tibb Jurnalı

Vərəm və Rifampisin davamlılığının tez molekulyar təyini

 

Catharina C. Boehme, M.D., Pamela Nabeta, M.D., Doris Hillemann, Ph.D., Mark P. Nicol, Ph.D.,

Shubhada Shenai, Ph.D., Fiorella Krapp, M.D., Jenny Allen, B.Tech., Rasim Tahirli, M.D., Robert Blakemore, B.S.,

Roxana Rustomjee, M.D., Ph.D., Ana Milovic, M.S., Martin Jones, Ph.D., Sean M. O’Brien, Ph.D.,

David H. Persing, M.D., Ph.D., Sabine Ruesch-Gerdes, M.D., Eduardo Gotuzzo, M.D., Camilla Rodrigues, M.D.,

David Alland, M.D., and Mark D. Perkins, M.D.

 

Xülasə

 

Fon

 

Tarix

Qlobal vərəmə nəzarət xüsusilə dərmanlara davamlı formalar və insan immun çatışmamazlığı virusu ilə yoluxmuş xəstələrdə vərəmin təyini, qeyri-həssas diaqnostik metodlar ilə yubadılır. Erkən aşkarlama ölüm göstəricisini azaltmaq və xəstəliyin transmissiyasını dayandırmaq üçün mühümdür, lakin həssas  metodların mürəkkəbliyi və tələb etdiyi infrastruktur ehtiyacları

onların işlənməsinin mümkünlüyünü və effektivliyini məhdudlaşdırır.

Metodlar

Biz Vərəm Mikobaktriyasına (MTB) və Rifampisinə (RİF) davamlılığı təyin edən  molekulyar test olan Xpert MTB/RIF-I  dərmanlara həssas və dərmanlara davamlı ağ ciyər vərəmindən əziyyət çəkən 1730 xəstələrin üzərində sınaqdan çıxardıq.

 Peruda, Azərbaycanda, Cənubi Afrikada və Hindistanda məqbul olan xəstələrin

hər biri üç ağız suyu nümunəsinə verdi. İki nümunə mikroskopiyadan əvvəl N-asetil-l-sistein və natrium hidroksid ilə işlənilib, bərk və maye qida üzərində əkilmişdir, bir nümumə isə

yalnız birbaşa mikroskopiya və  MTB/RIF test ilə müayinə olunmuşdur

 

Nəticələr

Kultura-müsbət xəstələr arasında, tək birbaşa MTB/RIF testi yaxma müsbət vərəm xəstələrdən 561-dən 561-ni (98.2%), yaxma-mənfi vərəm xəstələrdən isə 171-dən 124-nü (72.5%) təyin edib. The test was specific in 604 of 609 patients without tuberculosis

(99.2%). Yaxma-mənfi və Kultura-müsbət vərəm xəstələrdə ikinci MTB/RIF testini əlavə etdikdə həssaslıq 12.6 faiz, üçüncü testi əlavə etdikdə isə 5.1 faiz artır, nəticədə isə 90.2% təşkil edir.

Dərmanlara həssaslığı təyin edən fenotipik testlər ilə müqaisədə İlə müqayisədə MTB/RIF testi rifampisinə davamlı 205 xəstədən 200-nü (97.6%), rifampisinə həssas 514 xəstədən isə 504-ü (98.1%) aşkarlamışdır.

 

Tibbin (Dərmanın) Yeni İngiltərə Jurnalı

Sentyabr 1, 2010-da MAKQİL UNİVERSİTETİ KİTABXANASINDA www.nejm.org-dan yüklənən. Şəxsi istifadə üçün yalnız. İcazəsiz başqa heç bir istifadələr.

Son Nəticə

The MTB/RIF testi bilavasitə müalicə almayan xəstənin ağız suyundan 2 saatdan az vaxtda və əl ilə görülən hərəkətlərin minimum həddə çatdıraraq vərəmin və rifampin davamlılığının həssas təyinini təmin etdi. (İnnovativ Yeni Diaqnostika Fondu tərəfindən maliyyələşdirilib).

 

Həssas diaqnostika və dərmanlara həssaslığı təyin edən müayinələr, dünyada ehtimal olunan 500 000 çox dərmanlara davamlı vərəm və  1.37 milyon

vərəm ilə insan immun çatışmamazlığı virusu ko-infeksiyasından əziyyət çəkən xəstələrdən

yalnız kiçik hissəsi üçün əlçatandır

 

İİV ilə vərəm ko-infeksiyası zamanı yaxma-mənfi halların müşahidə olunan yüksək tezliyi nəticəsində diaqnostikanın ləngiməsi geniş yayılmışdır. Xəstələr vaxtında aşkarlanmadıqda və müalicə edilmədikdə, ölüm hallarının, ikincili davamlılığın (ekstensiv dərmanlara davamlı vərəmi daxil edərək) və infeksiyanın ötürülməsinin artımına səbəb olur. Vərəmin və çox dərmanlara davamlı vərəmin aşkarlanması üçün istifadə olunan mikobakteriaların kultural müayinəsinin və mövcud nuklein turşusunun amplifikasiya texnologiyaların mürəkkəbliyi ilə bərabər, müəyyən infrastruktur tələb etməsi, belə testlərin referens laboratoriyalarda istifadəsini məhdudlaşdırır.

 

Vərəm halların geniş yayılmış ölkələrdə, sadə və tez diaqnostik alətlərə ehtiyaca cavab vermək məqsədi ilə, ictimai-şəxsi əməkdaşlıqda vərəm halların aşkarlanması və davamlılığın təyin edilməsi üçün tamamilə avtomatlaşdırılan molekulyar sınaq işlənmişdir.

 

 Vərəm mikobakeriyasını və rifampinə davalılığı təyin edən  avtomatlaşdırılmış molekulyar test olan Xpert MTB/RIF,  rpoB geninin vərəm mikobakteriyasının spesifik ardıcıllığını real vaxt rejimli polimeraz zəncirvari reaksiya vasitəsilə amplifikasiya edir və onun, rifampinə davamlılığına cavab verən regionununda mutasiyaları aşkar edir.   

 

Əl ilə edilən tək bir hərəkət – bəlğəmin bir qisminin kartricə daxil etmədən öncə, ona bakterisid bufferin əlavə edilməsidir. Ardınca kartric GeneXpert device apparatına qoyulur və 2 saat ərzində cavab alınır.

diaqnostik dəqiqlik qiymətləndirmələrinin aparılmasına tövsiyələrə müvafiq olaraq, biz,  MTB/RIF testinin həssaslığının və dəqiqliyinin qiymətləndirməsi məqsədi ilə mümkün olan ən yaxşı istinad standartı ilə müqayisə apardıq.  

Metodlar

Tədqiqat Əhalisi

2008-ci ilin iyulundan 2009-cu ilin mart ayınadək biz, Lima, Peru;  Bakı

Azərbaycan; Keyp Taun və Durban, Cənubi Afrika; və Mumbai, Hindistanda yerləşən 5 laboratoriyalarda tədqiqat apardıq. Tədqiqata biz, vərəm və dərmanlara davamlı vərəm simptomları olan və ən az 1.5 ml həcmində və ardıcıl üç dəfə bəlğəm nümuməsini verməyə qadir olan  böyükləri cəlb etmişdik.

Ağ ciyər vərəmə görə risk qrupuna daxil olan xəstələr yalnız son 60 gün ərzində vərəm əleyhi dərmanları qəbul etmədikləri halda tədqiqata qatılmaq üçün yararlı sayılırdılar. Dərmanlara davamlı vərəmə görə risk qrupu isə öncədən müalicə kursunu keçmiş xəstələri, müalicə aldığına baxmayaraq konversiya əldə olunmayan ağ ciyər vərəmi xəstələri və məlum olan dərmanlara davamlı vərəm xəstəsi ilə kontaktda olan, simptomatik halları da daxil edilirdi

Bütün cəlb edilən xəstələr, vərəmin, İİV ilə ko-infeksiyanın və çox dərmanlara olan davamlılığın yayılmasına görə fərqlənən əhali arasından seçilmişdir.

Tədqiqat protokolu səkkiz müşahidə şurası və nazirlik səviyyədə olan texniki

komitələr tərəfindən gözdən keçirildi və təsdiq olundu. Tədqiqat protokola müvafiq olaraq icra edildi.

Bütün xəstələrdən məlumatlandırıqlarını və razılıqlarını əks etdirən  yazılı razılıq alınırdı. Tədqiqatda iştirak, müalicənin qedişatına təsir etmirdi.

Tədqiqatın təşkili və ona nəzarət

Bu tədqiqat sponsor olan Yeni İnnovativ Diaqnostika Fondu (FİND) tərəfindən təşkil olunub və nəzarət edilib.

Heç biri tədqiqatın təşkili və aparılmasına cəlb olunmayan, onun yalnız İşlənib hazırlanmasına əlavə dəstək verən təşkilatlar bunlarıdr: Milli Sağlamlıq İnstitutları, Cepheid, Bill və Melinda Qeyts Fondu.  

Məlumat hər laboratoriyada tədqiqatçılar tərəfindən toplanılırdı, statistik analiz isə, məlumatın toplanmasında iştirak etməyən statistik tərəfindən aparılırdı.

Laborator Metodlar

Kliniki uyğunluq meyarlarına cavab verən xəstələr, 2 gün ərzində üç bəlğəm nümunəsini  təmin etmələrini xahiş olunurdu. Təsadüfi şəkildə, üç nümunədən ikisi N-asetil-sistein və sodium hidroksid (NALC NaOH) ilə işlənilib, sentrifuqlanıb, 1.5 ml fosfat buferində işlənilib, Ziehl–Neelsen üsulu ilə boyalanıb mikroskopiya edilirdi, bərk qidalı mühitdə (yumurta əsaslı Lowenstein-Jensen) və maye qidalı mühitdə (BACTEC MGIT 960-da) becərilib, ardınca isə MTB/RIF testi ilə yoxlanılırdı. Üçüncü bəlğəm nümunəsi yalnız Ziehl–Neelsen üsulu ilə boyalanıb mikroskopiya edilirdi və NALC–NaOH vasitəsilə dekontaminasiya aparılmadan, bilavasitə MTB/RIF testi ilə yoxlanılırdı.

Hər nümunədən olan ilk müsbət kulturada M. tuberculosis ştammlarının təsdiq olunması üçün MPT64 antigenin aşkarlanması (Capilia TB, Tauns Laboratoriyaları) və Lowenstein-Jensen qidalı mühit ilə proporsiya metodun istifadəsi ilə dolayı dərmanlara həssaslığın təyini aparılırdı. Üç laboratoriyada, birinci bəlğəm nümunəsindən NALC–NaOH ilə sentrifuqlamadan sonra ayırd edilən DNT üzərində, Keyp Taun və Mumbaida Cobas Amplicor MTB (Roche) avadanlığı, Bakıda isə or ProbeTec ET MTB Complex Direct Detection Assay (BD) avadanlığı ilə adi amplifikasiya aparılırdı.

 

Üç laboratoriyada, kultura izolyatın (Bakı) və ya NALC–NaOH ilə işlənmiş ikinci bəlğəm nümunəsinin (Keyp Taun və Durban) dərmanlara davamlılığın təyin edilməsi üçün Genotype MTBDRplus assay (Hain Lifescience) avadanlığı ilə genotipləmə aparılırdı.

İştirak edən bütün laboratoriyalar keyfiyyət sertifikatına malikidilər. Dörd laboratoriya, cəlb lunanların yerləşdiyi klinikalardan 5 km məsafə daxilində yerləşirdi və nümunələri toplanıldıqdan 2 gün ərzində yoxlayırdı. Bakıdan olan bəlğəm nümunələri, toplanıldıqdan 1-5 gün ərizində yoxlanmaq üçün Almaniyanın Borstel şəhərində yerləşən Milli İstinad Laboratoriyasına göndərilirdi. Yaxma və kultura nəticəsi mənfi, MTB/RIF testi və ya digər nuklein turşusunun amplifikasiyası üzərində əsaslanan testin cavabı müsbət olan nümunələrə sahib olan xəstələr vərəm görə təkrar yoxlamalardan keçirilirdi (yaxma, kultura, MTB/RIF testi, rentqenoloji müayinə və s.). Təkrar müayinədən keçən xəstələrin son diaqnozu, tradision laborator sınaqlarına və üç yerli həkimdən ibarət kliniki komitənin apardığı kliniki araşdırmanın nəticənə əsaslanaraq müəyyən olunurdu.

 

Molekulyar və istinad testləri aparan texniklər digər testlərin nəticələrini bilmədikləri üçün, saxtakarlığın mümkünlüyü minimuma endirilmişdir. MTB/RIF testlərin interpretasiyası kompyuter proqramı tərəfindən. istifadəçidən müstəqil şəkildə aparılırdı. Kliniki komandaların və baxış komitələrin nuklein turşunun amplifikasiya testlərinin nəticələri barədə məlumatı yox idi.

Təhlil kateqoriyaları

Təhlil üçün, xəstələr dörd kateqoriyalara ayırd edilmişdirlər: yaxma və kultura müsbət ağ ciyər vərəm xəstələri; yaxma mənfi, kultura müsbət ağ ciyər vərəm xəstələri; vərəmin bakterioloji təsdiqi olmayan və müalicəsiz yaxşılaşanlar (vərəm xəstələri olmayanlar;

Və yaxma və kultura mənfi olduqlarına baxmayaraq, kliniki və rentqenoloji sübutlara əsaslanaraq ağ ciyər vərəm halları sayılan xəstələr (kliniki vərəm). Ən azı iki yaxmada 100 görmə sahəsində 1-dən 10-dək turşuya davamlı basillaların olan, və ya bir və daha artıq yaxmada 100 görmə sahəsində 10-dan 99-dək turşuya davamlı basillaların olan yaxmalar - yaxma müsbət hal kimi qiymətləndirilib. Dörd probirkadan ən azı biri kultura müsbət olduğu təqdirdə kultura-müsbət hal kimi qiymətləndirilib.

MTB/RIF Testi

MTB/RIF testi yuxarıda təsvir edildiyi kimi aparılırdı. İki laborator texniklərə operator təlimi keçirilmiş və hərəsinin 4 dəfə bacarıqların yoxlanılması aparılmışdır. İşlənilməmiş bəlğəmə 2:1 proporsiyası ilə, dekontaminasiya edilmiş bəlğəmə isə 3:1 proporsiyasında reaqent əlavə edilirdi. Bağlı bəlğəm konteyneri otaq temperature şəraitində əl ilə 15 dəqiqə ərzində çalxaladıqdan sonra, oradan 2 ml material test kartricinə əlavə edilirdi (0,7 ml İşlənilməmiş bəlğəm və ya 0,5 ml dekontaminasiya edilmiş bəlğəm). Krtriclər, mikroskopiya və ya digər ümumi məqsədli laborator otağında yerləşən test platformasına daxil edilirdi. Elektron məlumat MTB/RIF test sistemindən birbaşa mərkəzi məlumat bazasına yönəldilirdi.

Statistik təhlil

MTB/RIF testinin həssaslığı və dəqiqliyi tək bir birbaşa test, işlənilmiş nümunə üzərində bir test, iki testin kombinasiyası (biri birbaşa, digəri isə işlənmiş nümunənin üzərində), və üç testin kombinasiyası (biri birbaşa, ikisi isə işlənmiş nümunənin üzərində) əsasında qiymətləndirilirdi. Test nəticəsinin ən azı bir komponenti müsbət olduqda, kombinasiyalar müsbət kimi təsnif edilirdi. “yanlış”, "səhv" və ya "nəticə yoxdur" nəticəli testlər, qeyri-müəyyən kimi təsnif olunurdu. Qeyri müəyyən kimi qiymətləndirilmiş nəticə əldə aldıqda və nümunənin kifayət qədər miqdarda olduqda, test təkrarən aparılır və təhlil üçün ikinci testin nəticəsi istifadə edilirdi.

 Nəticələr

Xəstələr

Təhlil olunan 1462 xəstədən (4386 nümunədən), 567 (38.8%) yaxma- və kultura-müsbət vərəm idi; 174 (11.9%) yaxma-mənfi, kultura-müsbət vərəm idi; 105 (7.2%) kliniki müəyyən edilmiş vərəm idi; və 616 (42.1%) vərəmin kliniki təsdiqi yox idi (cədvəl 1). 741 kultura-müsbət xastələrdən 207-sində (27.9%) dərmanlara davamlılıq aşkar olundu. Ümumiyyətlə 113 xəstə bəlğəmin lazımi miqdarını təmin edə bilnədikləri səbəbindən müayinə oluna bilmədilər. Cəlb olunan vaxt nümunələrin kultura-mənfi olmasına baxmayaraq, çox dərmanlara davamlılığa şübhəli olduqları səbəbdən vərəm əleyhi müalicə alan 115 xəstəni daxil edərək, ümumən 268 xəstə müxtəlif səbəblərdən tədqiqatda iştirakdan kənar ediliblər.

 

Lima, Peruda, vərəmə şübhəli xəstələr, vərəm halların aşkarlaması göstəriciləri yüksək olan və İİV ilə ko-infeksiyanın 3%-dən az olmayan 30 ilkin səhiyyə ocaqlardan cəlb olunurdular.

Cənubi Afrikanın Keyp Taun və Durban şəhərlərində xəstələr İİV ilə ko-infeksiyanın 70%, dərmanlara davamlılıq isə 4% olan rayonların vərəm klinikalarından cəlb olunurdular.  

Bakıda, Azərbaycanda məhkumlar vərəm skrininqi və müalicə üçün müəssisəyə gələrkən cəlb olunurdular. Burada, vərəm xəstələri arasında çox dərmanlara davamlılıq səviyyəsinin yüksək olması (25%) və İİV ilə ko-infeksiya 6% təşkil etməsi müşahidə olunur

 

Həssaslıq və dəqiqlik

Halların aşkarlanması

Kultura-müsbət vərəm xəstələri arasında MTB/RIF testinin xəssaslığı 97.6% təşkil etdi.

 

 

 

Yaxma- və kultura-müsbət hallarda həssaslıq 99.8%, yaxma-mənfi, kultura-müsbət hallarda isə 90.2% təşkil edib.

 Hər xəstə üçün çoxsaylı nümunələrin sınaqdan keçirilməsi, testi birbaşa bəlğəm üzərində aparılması ilə müqaisədə çox az hallarda ümumi nəticəyə təsir edir.

Kultural müayinə ilə təsdiq olunmuş vərəmdə, tək birbaşa MTB/RIF testinin həssaslığı 92.2% təşkil edir, əlavə sınaqları istifadə edərkən isə həssaslıq 96.0%-ə qədər artıq. Yaxma- mənfi, kultura-müsbət vərəm halların təyinində, həssaslıq 1 testin istifadəsi zamanı 72.5%, iki testin istifadəsi zamanı 85.1%, üç testin istifadəsi zamanı isə 90.2% təşkil edir. Tək MTB/RIF testi, tək  Löwenstein–Jensen kulturasında əkilmə ilə müqaisədə daha çox kultura-müsbət halları aşkar etdi. Ağ ciyər vərəmi ilə olan İİV-müsbət xəstələrdə MTB/RIF testinin həssaslığı 93.9%, İİV-mənfi xəstələrdə isə bu  98.4% təşkil edir, (P = 0.02). Testin işlənilməmiş və ya dekontaminasiya və sentrifuqadan keçirilmiş bəlğəm üzərində aparılması, həssaslıqda nəzərə çarpan dəyişikliklərə səbəb olmur, (P = 0.16).

Tək birbaşa MTB/RIF testin həssaslığı 99.2%, iki MTB/RIF testi üçün 98.6%, üç MTB/RIF testi üçün isə 98.1% təşkil edir.

 

Çox dərmanlara davamlılğın təyini

Cədvəl 3, MTB/RIF testinin rifampisinə və rifampisin ilə izonizaidə davamlılığın təyininin həssaslığını və dəqiqliyini əks etdirir.  

 

Müzakirə

 

Bizim tədqiqatımızda, aşağı gəlirli ölkələr üçün işlənib hazırlanan test, ağ ciyər vərəmi və rifampisinə davamlılığı dəqiqliklə təyin etdi. Bu test, kultural müayinə tərəfindən təsdiq edilən vərəm xəstələrin 97%-dən artıq  hallarda, o cümlədən 90% yaxma-mənfi hallarda dəqiq  təyin edib. Müxtəlif ərazilərdə yerləşən laboratoriyalarda avadanlıq tərəfindən vərəmin və rifampisinə davamlılığın aşkarlama səviyyəsi oxşar olması, bu avadanlığın geniş tətbiq oluna biləcəyini təsdiq edir. İİV ilə Vərəm ko-infeksiya hallarında, mikroskopiyanın həssaslığı aşağı olduğu zaman, İİV-in səviyyəsi 60% və 80% olan Cənubi Afrikanın iki rayonunun laboratoriyalarında MTB/RIF testinin yüksək həssaslığı, hüsusən də yaxma-mənfi hallarda, çox sevindirir.

Bu tədqiqatın geniş yayılmasına bir neçə səbəb ola bilər. Birinci, tədqiqatda yalnız istinad laboartoriyaları iştirak ediblər, və bu avadanlığın nəticələri, hərarətin və elektrik təchizatın müxtəlif olduğu mikroskopiya mərkəzləri, tibbi postları və ya digər şəraitdə təkrarlana biləcəyi qeyri-müəyyəndir. Buna baxmayaraq, tədqiqat zamanı istifadəçilər tərəfindən doldurulmuş anket sorğulara əsasən, onların fikincə molekulyar texnoloqiyalarla iş təcrübəsi olmayan texniklərə, bu avadanlığı işlətmək üçün 2-3 günlük təlim kifayətdir (müqaisə edin ki, Ziehl–Neelsen üsulu ilə boyalamaq və ardınca mikroskopiyanı aparmaq təlimi orta hesabla 2 həftə müddət tələb edir).  MTB/RIF avadanlığının işlənməsinin asanlığı və əl ilə aparılan hərəkətlərin yalnız 15 dəqiqə tələb etdiyi, onun növbəti üstünlüyüdür. MTB/RIF testinin effektivliyini və yararlığını əks etdirən irimiqyaslı layihələr gəlməkdədirlər. İkincisi, böyük sadəliyə nail olmaq üçün MTB/RIF avadanlığında, istehsalçıya baha başa gələn mürəkkəb texnologiya istifadə olunur. FİND, aşağı gəlirli ölkələr üçün bu avadanlığı aşağı qiymətlə satılmasına nail olsada, bu qiymət adi mikroskopiya ilə müqaisədə nəzərə çarpacaq dərəcədə yüksəkdir. Lakin MTB/RIF testinin  istifadəsi kultura və dərmanlara davamlılığı təyin edən testin aparılması üçün lazımi avadanlıqla müqaisədə daha ucuzdur.

Vərəm


Allerqoloqiya, immunoloqiyaAndrologiya Cərrahlıq
DermatologiyaDiaqnostikaEKM (Еkstrakorporal mayalanma)
EndokrinologiyaFtiziatriyaGenetika
GinekologiyaHematologiyaHepatitlər
Hüquq və səhiyyəİİV/QİÇSİnfeksion xəstəliklər
KardiologiyaLORMamaçalıq, hamiləlik və doğuşlar
Manual terapiyaMassajNarkologiya
NefrologiyaNevrologiyaNeyrocərrahlıq
OftalmologiyaOnkologiyaOrtopediya
ParazitologiyaPediatriyaPlastik cərrahlıq
ProktologiyaPsixiatriyaPsixologiya
PulmonologiyaQastroenterologiyaReanimatologiya və anesteziologiya
RevmatologiyaSağlamlıq və gözəllikSeksologiya
StomatologiyaTerapiyaTəcili yardım
UrologiyaÜrək-damar cərrahiyyəsiXaricdə müalicə
Zöhrəvi xəstəliklərƏczaçılıq
Новости медицины

Новые статьи

Лечебные диеты

Будущим мамам

Это интересно
Bizim nailiyyətlərimiz




Banner




İlin həkimi




            Saytımızın qonağı "Nevrologiya Klinikasının" rəhbəri Tibb elmləri doktoru Rövşən Həsənov 
Arxiv
 
Bu saytda dərc edilmiş məlumatdan istifadə edərkən http://www.medexpert.az linki istinad mənbəyi kimi göstərilməlidir. Saytda dərc edilmiş məlumat tanışlıq üçün nəzərdə tutulub və özünü müalicə üçün vəsait kimi istifadə oluna bilməz. Saytın administrasiyası, sağlamlığa dəyəcək mümkün zərər, həmçinin saytda dərc edilmiş məlumatın etibarlılığlna görə heç bir məsuliyyət daşımır. 2009 Medekspert.
Site by PREMIUM AD
Rambler's Top100